Tháng Hai ở Frankfurt am Main, cái lạnh cắt da đặc trưng của vùng Hessen (Đức) dường như trở nên vô nghĩa trước sức nóng tỏa ra từ Ludwig-Erhard-Anlage 1. Đó là nơi Messe Frankfurt tọa lạc – một “thánh địa” đúng nghĩa mà bất kỳ ai làm trong ngành thiết kế, kiến trúc hay sản xuất hàng tiêu dùng đều muốn đặt chân đến ít nhất một lần trong đời.

Tôi trở lại Frankfurt năm nay (2026) không chỉ với tâm thế của một kiến trúc sư đi tìm kiếm vật liệu hay ý tưởng qua tour kiến trúc như những lần trước, mà để lắng nghe “nhịp tim” của dòng chảy thiết kế toàn cầu. Điều làm tôi bất ngờ nhất năm nay không chỉ là quy mô của riêng Ambiente 2026, mà là sự cộng hưởng mạnh mẽ của mô hình “kiềng ba chân”: Ambiente, Christmasworld và Creativeworld.

Messe Frankfurt đã không còn tổ chức những hội chợ đơn lẻ. Họ đã kiến tạo nên một Ngôi nhà chung của hàng tiêu dùng (Home of Consumer Goods) – một hệ sinh thái khổng lồ nơi ranh giới giữa các ngành hàng bị xóa nhòa hoàn toàn.

Photo: Messe Frankfurt Exhibion GmbH / Jens Liebchen

Photo: Vuong Dao Hoang

Di sản và Tầm vóc: Từ chợ phiên Trung Cổ đến Siêu đô thị Sáng tạo

Nếu bạn nghĩ đây chỉ là những sự kiện thương mại hiện đại, bạn đã nhầm. Hơi thở của nó bắt nguồn từ những hội chợ mùa xuân (Spring Fair) có từ thời Trung Cổ, khi Frankfurt nhận được đặc quyền tổ chức hội chợ từ Hoàng đế Ludwig IV vào năm 1330. Hơn 800 năm trôi qua, từ những quầy hàng gỗ thô sơ bên dòng sông Main, nó đã tiến hóa thành một “siêu đô thị” tạm thời của sự sáng tạo.

Về quy mô và sở hữu

Đứng sau sự vận hành trơn tru đến đáng kinh ngạc của tổ hợp này là Messe Frankfurt GmbH. Điều thú vị mà ít người để ý: đây là một thực thể thuộc sở hữu công, với 60% cổ phần thuộc về Thành phố Frankfurt và 40% thuộc về Bang Hessen. Chính cơ cấu sở hữu này đã đảm bảo tính ổn định và tầm nhìn dài hạn, cho phép họ thực hiện chiến lược gộp ba hội chợ lớn nhất thế giới vào cùng một thời điểm và địa điểm, tạo ra sức hút không thể chối từ đối với hơn 140.000 khách tham quan chuyên ngành từ gần 170 quốc gia.

Hội chợ Mùa Xuân (Spring Fair): Đây chính là “tổ tiên” trực tiếp của Ambiente. Các phiên chợ này thường được tổ chức vào mùa xuân, thu hút thương nhân mang theo đủ loại hàng hóa từ gốm sứ, vải vóc đến gia vị. Nguồn: live.deutsche-boerse.com

Hội chợ Frankfurt Messe – Tổng diện tích mặt bằng: Khoảng 592.127 m² (gần 60 hecta). Nguồn: Frankfurt Messe

Cấu trúc “Kiềng Ba Chân”: Sức mạnh của sự Cộng hưởng

Dưới con mắt của một kiến trúc sư, tôi nhìn thấy sự sắp đặt của ba hội chợ này giống như cấu trúc của một đô thị hoàn chỉnh, nơi mỗi phân khu đóng một vai trò chức năng và cảm xúc riêng biệt nhưng hỗ trợ lẫn nhau tuyệt đối.

A. AMBIENTE: Giải pháp của Đời sống

Ambiente đóng vai trò là trục xương sống, định hình phong cách sống và không gian. Nó được chia thành 4 trụ cột phản ánh vòng đời con người:

Dining (Ăn uống): Tôn vinh văn hóa bàn ăn (Tabletop culture), từ gốm sứ thủ công đến thủy tinh công nghệ cao.

Living (Không gian sống): Nơi các xu hướng nội thất, trang trí và ánh sáng được định hình.

Giving (Quà tặng): Sự tinh tế của vật phẩm, nơi ranh giới giữa công năng và nghệ thuật bị xóa nhòa.

Working (Làm việc): Phản ánh sự biến chuyển của khái niệm “văn phòng” trong kỷ nguyên số.

B. CHRISTMASWORLD: Kinh đô của Cảm xúc và Ánh sáng

Đừng để cái tên đánh lừa. Christmasworld (thường chiếm lĩnh Hall 5, 6) không chỉ bán cây thông Noel. Dưới góc độ kiến trúc, đây là hội chợ lớn nhất thế giới về Trang trí Lễ hội (Seasonal Decoration) và Trưng bày Cửa hàng (Visual Merchandising).

Đây là nơi trình diễn của nghệ thuật chiếu sáng và kiến trúc tạm thời. Các xu hướng trang trí mặt tiền trung tâm thương mại, quảng trường công cộng, hay đại sảnh khách sạn đều bắt nguồn từ đây. Đối với các dự án Hospitality mà tôi tham gia, Christmasworld là kho tàng ý tưởng để thổi hồn vào những khoảng không gian trống trải bằng ánh sáng và màu sắc lễ hội.

C. CREATIVEWORLD: “Phòng Lab” của sự Sáng tạo

Creativeworld (thường ở Hall 1) là nơi “bếp núc” của thiết kế. Đây là hội chợ số 1 thế giới về nguồn cung vật liệu mỹ thuật (Art supplies), đồ thủ công (Craft) và sở thích (Hobby).

Sự liên kết ở đây cực kỳ thú vị: Xu hướng “Working” của Ambiente (văn phòng phẩm) liên kết chặt chẽ với Creativeworld. Ranh giới giữa dụng cụ làm việc và công cụ sáng tạo nghệ thuật đang dần biến mất. Đây là nơi tôn vinh văn hóa DIY (Do-It-Yourself), một xu hướng đang trỗi dậy mạnh mẽ khi con người muốn tìm lại sự cân bằng thông qua việc tự tay làm ra đồ vật.

Chủ đề năm 2026: “Brave, Light & Solid” – Bản giao hưởng chung

Sự tài tình của Messe Frankfurt nằm ở chỗ: Dù là ba hội chợ khác nhau, nhưng chúng cùng chảy chung một dòng chảy xu hướng. Tại khu vực Trend Area do studio bora.herke.palmisano giám tuyển, chủ đề năm 2026 xoay quanh ba từ khóa: Brave (Dũng cảm), Light (Nhẹ nhàng) và Solid (Vững chãi).

BRAVE (Dũng cảm): Sự nổi loạn có mục đích. Chúng ta thấy sự pha trộn vật liệu táo bạo không chỉ ở ghế sofa (Ambiente) mà còn ở những quả châu trang trí rực rỡ (Christmasworld) hay những bộ màu vẽ neon (Creativeworld). Nó phản ánh một thế hệ Gen Z không ngại thể hiện bản sắc.

LIGHT (Nhẹ nhàng): Sự thanh thoát chữa lành. Các vật liệu trong suốt, bán trong suốt (translucent) và tông màu pastel xuất hiện đồng loạt. Những chiếc đèn thủy tinh mỏng như bong bóng xà phòng hay các tấm vách ngăn nhẹ như sương là minh chứng cho nhu cầu về những không gian “biết thở”.

SOLID (Vững chãi): Vẻ đẹp của sự bền bỉ. Đây là xu hướng tôi tâm đắc nhất. “Solid” tôn vinh sự trung thực của vật liệu: gỗ mộc, đá tự nhiên, giấy tái chế thô. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, “Solid” đại diện cho triết lý: Mua ít đi, nhưng chất lượng hơn.

Sức mạnh của “Cross-Buying”

Một thành tựu lớn của kỳ hội chợ năm nay chính là sự Mua chéo (Cross-Buying). Mô hình “One-Stop-Shop” đã chứng minh hiệu quả tuyệt đối.

Lấy ví dụ mảng Hospitality (Nhà hàng – Khách sạn) – một điểm nhấn quan trọng tại Hall 3.1. Một kiến trúc sư khách sạn đến đây không chỉ để chọn bát đĩa (Ambiente Dining). Anh ta bước sang Christmasworld để tìm giải pháp trang trí sảnh cho mùa lễ hội cuối năm, và ghé qua Creativeworld để tìm những bộ kit quà tặng trải nghiệm cho khách VIP.

Ranh giới giữa “Home” (Nhà ở) và “Hotel” (Khách sạn) đã hoàn toàn biến mất, tạo ra một thị trường “Contract Business” khổng lồ mà ở đó, người mua cần giải pháp tổng thể chứ không phải sản phẩm đơn lẻ.

Đặc biệt, Katty Schiebeck – Nhà thiết kế của năm (Ambiente Designer of the Year 2026) – vai trò của Katty Schiebeck năm nay không chỉ là một nhà thiết kế khách mời, cô ấy đảm nhận 3 nhiệm vụ cốt lõi tại Ambiente 2026:

Kiến tạo “Interior Design & Architecture Hub” (Hall 3.1): Thay vì tạo ra một showroom trưng bày sản phẩm thông thường, cô biến không gian này thành một “Ốc đảo tĩnh lặng” (Oasis of Calm).

Cầu nối giữa “Nội thất” và “Dịch vụ” (Curator): Katty Schiebeck đóng vai trò là người giám tuyển (Curator). Cô không chỉ thiết kế cái vỏ, mà còn lựa chọn cái ruột.

Ambiente Designer 2026: Katty Schiebeck Photo: Messe Frankfurt/Katty Schiebeck Studio

Việc Messe Frankfurt chọn Katty Schiebeck – một người nổi tiếng với các dự án siêu sang (như Cung điện Hoàng gia Qatar) – cho thấy tham vọng rõ ràng của họ: Nâng tầm Ambiente từ một hội chợ “mua bán hàng hóa” thành một điểm đến của “nghệ thuật sống cao cấp”. Đây là tín hiệu cho thấy phân khúc High-end và Contract Business sẽ là chiến trường chính trong những năm tới.

Tương lai hướng tới: Vòng tròn và Số hóa

Tầm nhìn của bộ ba hội chợ này không chỉ dừng lại ở năm sau, mà là thập kỷ tới.

Thứ nhất là Kinh tế Tuần hoàn (Circular Economy): Tem nhãn “Ethical Style” (Phong cách đạo đức) xuất hiện dày đặc ở cả ba hội chợ. Tương lai buộc phải là vật liệu tái sinh và quy trình sản xuất xanh. Xu hướng “Sustainable Festivities” tại Christmasworld (đồ trang trí tái chế) là một ví dụ điển hình.

Thứ hai là Số hóa (Digitalization): Sự hiện diện của AI trong thiết kế và bán lẻ đã rõ nét. Messe Frankfurt đang hướng tới mô hình lai (hybrid), kết hợp hội chợ vật lý với nền tảng kết nối số (Conzoom Solutions), cho phép giao thương diễn ra 365 ngày/năm.

Diễn giả Sharon Gai với bài nói chuyện : “How to do more with less using A.I” – Photo: Vuong Dao Hoang

Bài học chiến lược cho Việt Nam

Rời Frankfurt, bước ra khỏi nhà ga Festhalle/Messe giữa dòng người tấp nập tham gia hội chợ, tôi mang theo một nỗi trăn trở lớn.

Việt Nam chúng ta có thế mạnh ở cả ba lĩnh vực này:

• Gốm sứ, mây tre đan, đồ gỗ (phù hợp Ambiente).
• Hàng thủ công trang trí, sơn mài (phù hợp Christmasworld).
• Sản phẩm handmade, thêu thùa (phù hợp Creativeworld).

Tuy nhiên, tại hội chợ, tôi vẫn thấy chúng ta chủ yếu nằm ở khu vực “Sourcing” (Gia công) và tham gia một cách rời rạc thiếu gắn kết như cộng đồng doanh nhân Trung quốc tại Hội chợ.

Sự kết hợp của bộ ba hội chợ này là một gợi ý chiến lược quan trọng: Tư duy theo gói (Package Mindset). Đã đến lúc các doanh nghiệp Việt Nam cần liên kết lại. Thay vì chỉ bán một chiếc giỏ mây đơn lẻ, hãy bán một “gói giải pháp không gian” bao gồm giỏ mây (Ambiente), đi kèm với các phụ kiện trang trí theo mùa (Christmasworld) và câu chuyện về quy trình làm thủ công (Creativeworld).

Thế giới đang chuyển dịch sang “Brave, Light, Solid” – sang câu chuyện, cảm xúc và tính bền vững. Chúng ta cần bán văn hóa, bán sự khéo léo và bán cả tư duy thiết kế trong từng sản phẩm, chứ không chỉ bán nguyên liệu thô và sức lao động.

Ambiente, Christmasworld và Creativeworld là một sân chơi lớn, và muốn chơi trong sân chơi đó, chúng ta phải hiểu luật chơi: Luật của sự Cộng hưởng và Sáng tạo.

Hẹn gặp lại Frankfurt, với một tâm thế mới của người Việt.

Bài viết: Vương Đạo Hoàng – Kiến trúc sư / CEO KIENVIET GROUP

Chia sẻ: