Nhóm thiết kế Squareone Atelier (Sydney, gốc Việt) vừa đạt Top 3 Winner tại cuộc thi quốc tế International Competition for the Urban Planning of Hunnu City, Mongolia đã nhận được nhiều sự chú ý từ giới chuyên môn với phương án quy hoạch nhờ cách tiếp cận cảnh quan thảo nguyên, văn hóa du mục và cấu trúc đô thị cởi mở – tự do – xuyên suốt, phù hợp với bối cảnh đặc thù của Mông Cổ.

Hunnu City: bài toán quy hoạch giữa khí hậu và văn hóa bản địa

Hunnu City được định vị cách thủ đô Ulaanbaatar khoảng 52 km, trong vùng khí hậu mùa đông có thể xuống âm 30°C, gió mạnh và địa hình thảo nguyên trải dài đến tận đường chân trời. Đây là bối cảnh đầy thách thức khi hình thành một đô thị mới, đặc biệt với yêu cầu tôn trọng di sản du mục đã hiện diện hàng thế kỷ.

Chia sẻ về khoảnh khắc truyền cảm hứng, đại diện Squareone Atelier cho biết: “Ở Mông Cổ, đường chân trời kéo dài vô tận. Không rào cản, không biên giới, chỉ có bầu trời và mặt đất. Cảm giác ấy khiến nhóm mình nghĩ: một đô thị tương lai không nên bắt đầu bằng giới hạn, mà bằng sự mở ra”.

Tinh thần này trở thành nền tảng cho cấu trúc quy hoạch mà nhóm mô tả bằng ba từ “Porous – Nomadic – Human-Centric (tạm dịch là đô thị cởi mở và xuyên suốt, có tính liên thông; linh hoạt, mang tinh thần du mục, tôn trọng bản sắc Mông Cổ; thiết kế xoay quanh con người và tương tác cộng đồng).

Ngoài ra, phương án quy hoạch của Squareone Atelier được phát triển từ ba yếu tố cốt lõi: phân tích khí hậu, tích hợp văn hóa và đề cao tương tác xã hội.

Từ mô phỏng gió, ánh sáng và vi khí hậu, nhóm tổ chức các cụm cư trú theo dạng vòng cung để giảm ảnh hưởng gió mùa và gia tăng tính cộng đồng. Hình thái vòng tròn của lều ger truyền thống được chuyển hóa thành các không gian công cộng, tạo điểm nhấn bản địa trong cấu trúc đô thị mới.

Song song đó, tinh thần “thành phố vì con người” được nhóm nhấn mạnh với chia sẻ: “Được truyền cảm hứng từ kiến trúc sư người Đan Mạch – Jan Gehl, chúng tôi tin rằng thành phố tương lai phải khuyến khích mọi người gặp gỡ, trò chuyện, sử dụng không gian công cộng, đó mới là ‘linh hồn’ thật sự của đô thị.”

Với tinh thần lấy văn hóa là thành tố cấu thành đô thị, nhóm cũng khẳng định rằng đô thị không chỉ là đường sá hay công trình, đó là nơi con người sống, tin, cảm, và thuộc về. Nếu bỏ qua văn hóa, chúng ta sẽ tạo ra những thành phố đúng kỹ thuật nhưng vô hồn.

Ý nghĩa giải thưởng và cơ hội mở tại Đông Nam Á

Khoảnh khắc được xướng tên trong Top 3 mang đến cho Squareone Atelier một cảm giác vừa bất ngờ vừa lắng đọng. Đại diện nhóm chia sẻ: “Team chỉ có vài người, làm việc từ Sydney với tinh thần thử sức. Khi tên được gọi trong Top 3, cảm giác giống như sự nỗ lực của một team nhỏ cũng có thể chạm tới những sân chơi lớn”.

Đây không chỉ là niềm vui chiến thắng mà còn là sự khẳng định rằng tư duy thiết kế từ những studio trẻ gốc Việt hoàn toàn có thể đứng vững trong môi trường cạnh tranh quốc tế. Khi được hỏi, điều gì tạo nên điểm mạnh cho nhóm, đại diện tự hào: “Đó chính là tinh thần học hỏi. Dù studio nhỏ, mọi người luôn giữ được sự tò mò, sẵn sàng mở rộng thêm kiến thức và không bao giờ tự đặt giới hạn.”

Giải thưởng trở thành điểm tựa quan trọng để Squareone Atelier mở rộng hoạt động tại Đông Nam Á – khu vực đang trải qua tốc độ đô thị hóa nhanh và tìm kiếm các mô hình phát triển phù hợp với khí hậu, văn hóa và áp lực tăng trưởng đặc thù. Nhóm tin rằng đây cũng là thời điểm các studio Việt có nhiều cơ hội bứt phá hơn bao giờ hết. Khả năng thích nghi cực nhanh, sự tinh tế trong quan sát cùng tinh thần chăm chỉ và không ngại thử nghiệm, chính là ba ưu thế mà họ tin rằng giúp người Việt tạo sự khác biệt trong các dự án quốc tế.

Chiến thắng tại Mông Cổ không chỉ là kết quả của một bài thi, mà còn là minh chứng cho cách tiếp cận dựa trên sự tò mò, linh hoạt và thấu hiểu văn hóa cũng như những giá trị mà Squareone Atelier theo đuổi.

Trong tương lai, Squareone Atelier kỳ vọng đô thị Đông Nam Á trong thập kỷ tới sẽ ưu tiên nhiều hơn các cấu trúc dựa trên văn hóa bản địa, giao thông bền vững và các không gian thúc đẩy sự tương tác giữa con người với con người. “Không nên rập khuôn copy-paste mô hình phương Tây. Chúng ta cần nhiều hơn những đô thị dựa trên văn hoá bản địa và ưu tiên không gian công cộng”, đại diện của nhóm nhấn mạnh.

Chia sẻ: