Năm 2025 ghi dấu một giai đoạn sôi động của kiến trúc Việt Nam, khi các vấn đề về đô thị, môi trường sống, thiết kế bền vững và vai trò xã hội của kiến trúc tiếp tục được đặt ra một cách trực diện. Từ các giải thưởng chuyên môn, chương trình nghiên cứu, lễ hội thiết kế cho tới những diễn đàn học thuật, bức tranh kiến trúc năm qua cho thấy sự chuyển dịch rõ rệt từ “làm nghề” sang “tư duy hệ thống”. Dưới đây là 10 sự kiện tiêu biểu, phản ánh những mối quan tâm cốt lõi của giới kiến trúc và thiết kế trong năm 2025.

1. Hội thảo Gặp gỡ Mùa Thu 2025 – Kiến trúc vì sức khỏe

Hội thảo Gặp gỡ Mùa Thu 2025 do Hội Kiến trúc sư Việt Nam tổ chức tại Phú Thọ, với chủ đề “Kiến trúc vì sức khỏe”, đã khẳng định vai trò của kiến trúc như một yếu tố cốt lõi trong việc nâng cao chất lượng sống và sức khỏe cộng đồng. Sự kiện quy tụ đông đảo chuyên gia, kiến trúc sư, nhà khoa học trong và ngoài nước, tạo nên một diễn đàn học thuật nghiêm túc, nơi các vấn đề về môi trường sống, đô thị hóa, biến đổi khí hậu và hành nghề kiến trúc đương đại được tiếp cận trên nền tảng khoa học, hệ thống, thay vì các quan điểm mang tính cảm tính hay khẩu hiệu.

Chuỗi tham luận đã mở rộng chủ đề từ quy mô tiêu chuẩn chính sách đến quy hoạch đô thị và thiết kế công trình cụ thể. Các diễn giả nhấn mạnh việc tích hợp tiêu chuẩn WELL vào hệ thống quy chuẩn xây dựng Việt Nam; tiếp cận đô thị như những “đô thị sức khỏe”, lấy con người và thiên nhiên làm trung tâm cũng như chuyển dịch tư duy thiết kế kiến trúc y tế từ mô hình “cỗ máy điều trị” sang môi trường chữa lành, nơi ánh sáng, không khí, âm thanh và không gian xanh trở thành các yếu tố tích cực với sức khỏe thể chất và tinh thần.

Không dừng lại ở lý luận, phần thảo luận đã đưa chủ đề “Kiến trúc vì sức khỏe” trở về những vấn đề rất cụ thể của thực hành nghề nghiệp, từ nhà ở xã hội, chung cư đến chiến lược phát triển dự án và thuyết phục chủ đầu tư. Qua đó, hội thảo cho thấy sức khỏe không chỉ là một tiêu chí kỹ thuật bổ sung, mà cần được nhìn nhận như chỉ số trung tâm trong đánh giá chất lượng môi trường xây dựng. Gặp gỡ Mùa Thu 2025 vì thế không chỉ là diễn đàn học thuật, mà còn góp phần định hình lại tư duy hành nghề kiến trúc tại Việt Nam trong bối cảnh mới.

2. LIXIL ALP 2025–2026: mở ra hướng nghiên cứu mới về “Sức khỏe đô thị”

Từ tháng 9 đến tháng 11.2025, LIXIL Architecture Leader Perspective (LIXIL ALP) 2025–2026 chính thức khởi động và định hình hành trình nghiên cứu mới xoay quanh chủ đề “Sức khỏe Đô thị”, một bước chuyển quan trọng từ tinh thần “Trẻ hóa Đô thị” sang cách tiếp cận toàn diện hơn về chất lượng sống trong bối cảnh đô thị hóa nhanh tại Việt Nam.

Chuỗi hoạt động mở đầu bằng các phiên đối thoại học thuật và chia sẻ chuyên đề tại TP.HCM và Hà Nội, nơi các kiến trúc sư, nhà quy hoạch, chuyên gia, hiệp hội và doanh nghiệp cùng đặt lại câu hỏi nền tảng: đô thị khỏe là gì, và kiến trúc có thể góp phần chữa lành như thế nào cho con người và môi trường sống? Những góc nhìn đa chiều đã làm rõ “sức khỏe đô thị” không chỉ là vấn đề hạ tầng hay kỹ thuật, mà là mối quan hệ phức hợp giữa không gian, hành vi, thiên nhiên và đời sống tinh thần của cộng đồng.

Điểm nhấn của chuỗi hoạt động này là sự kiện công bố 6 đề tài nghiên cứu LIXIL ALP 2025–2026 vào đầu tháng 11.2025, đánh dấu việc chương trình chính thức bước vào giai đoạn nghiên cứu chuyên sâu. 6 đề tài được lựa chọn trải rộng từ giao thông xanh, thông gió tự nhiên, tái sử dụng chung cư cũ, vườn cộng đồng, đa dạng sinh học đô thị đến công viên ngập nước ven sông, tạo nên một bức tranh liên ngành, kết nối từ quy hoạch, kiến trúc, cảnh quan đến không gian nội thất và hành vi con người.

Xuyên suốt chuỗi hoạt động, LIXIL ALP được định hình như một nền tảng cộng hưởng đa bên, nơi tri thức học thuật, kinh nghiệm thực tiễn và nguồn lực doanh nghiệp gặp nhau. Chương trình ưu tiên các sáng kiến vừa và nhỏ, có khả năng triển khai từ cấp cơ sở, huy động sự tham gia của cộng đồng và có tiềm năng nhân rộng, thay vì những mô hình vĩ mô xa rời thực tế.

Giai đoạn từ tháng 9–11.2025 còn mở ra một không gian đối thoại dài hạn, nơi “Sức khỏe Đô thị” được nhìn nhận như một tiêu chuẩn mới cho phát triển đô thị bền vững, nhân văn và có khả năng phục hồi trong tương lai.

3. Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026: Xuyên suốt một năm với nhiều không gian sáng tạo mới được khai mở

Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong cách thành phố Hà Nội tiếp cận lĩnh vực thiết kế và sáng tạo: thay vì tổ chức một sự kiện mang tính thời điểm, lễ hội được định hình như một hệ sinh thái sáng tạo đô thị kéo dài suốt cả năm, gắn với đời sống văn hóa, kinh tế và không gian của thành phố.

Được công bố vào tháng 12.2025 với sự tham gia của chính quyền thành phố, giới chuyên môn, cộng đồng sáng tạo và các tổ chức quốc tế, Lễ hội 2026 hướng tới việc kết nối thiết kế, kiến trúc, nghệ thuật thị giác, thủ công, công nghệ và dữ liệu trong những không gian thử nghiệm liên ngành. Trọng tâm của chương trình là biến sáng tạo thành một thực hành thường nhật, nơi các ý tưởng được vận hành, kiểm chứng và lan tỏa trong bối cảnh đô thị thực tế.

Chuỗi hoạt động của lễ hội dự kiến diễn ra từ tháng 1 đến tháng 11.2026, phân bổ trên 5 không gian lớn của Hà Nội gồm khu di sản, phố cổ, công viên đô thị, không gian ven sông và các thiết chế văn hóa cộng đồng. Cách tổ chức này cho thấy nỗ lực đưa thiết kế trở lại với các không gian quen thuộc của thành phố, từ di sản đến tương lai, từ trung tâm lịch sử đến các vùng sinh thái.

Song song với việc công bố khung hoạt động, Hà Nội cũng chính thức ra mắt Mạng lưới Không gian Sáng tạo Hà Nội, với 82 không gian văn hóa sáng tạo được công nhận. Đây được xem là nền tảng quan trọng để duy trì sự kết nối giữa các cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp và cộng đồng sáng tạo, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển Hà Nội trở thành Thành phố sáng tạo bền vững, nơi sáng tạo gắn chặt với bản sắc, cộng đồng và phát triển dài hạn.

4. Giải thưởng Loa Thành 2025 – Những đồ án sinh viên xuất sắc và góc nhìn của thế hệ trẻ

Giải thưởng Loa Thành lần thứ 37 tiếp tục khẳng định vị thế là sân chơi học thuật uy tín bậc nhất dành cho sinh viên ngành kiến trúc, xây dựng tại Việt Nam. Với 185 đồ án đến từ 26 trường đại học trên cả nước, giải thưởng phản ánh tương đối đầy đủ diện mạo đào tạo, tư duy thiết kế và xu hướng tiếp cận mới của thế hệ kiến trúc sư, kỹ sư trẻ.

Mặt bằng chất lượng đồ án năm nay được Hội đồng Giám khảo đánh giá ổn định, có nhiều điểm sáng ở cả hai khối Kiến trúc – quy hoạch và Kỹ thuật – xây dựng. Nhiều đồ án cho thấy sự đầu tư công phu về nghiên cứu bối cảnh lịch sử, văn hóa, môi trường, đồng thời mạnh dạn tiếp cận các vấn đề đương đại như biến đổi khí hậu, bảo tồn di sản, đô thị thích ứng và phát triển bền vững. Đáng chú ý, việc ứng dụng BIM, AI và các công nghệ thiết kế mới đã bắt đầu xuất hiện rõ nét trong quá trình triển khai đồ án.

2 giải Nhất của Loa Thành 2025 được trao cho các đồ án mang tính tổng hợp cao, gắn với những vấn đề lớn của xã hội như bảo tồn di sản: Bảo tàng di sản Cố đô Huế, sinh thái và đa dạng sinh học: Trung tâm nghiên cứu và giáo dục về đa dạng sinh học Khu dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn Cần Giờ, cho thấy sự đa dạng trong định hướng đào tạo cũng như mối quan tâm của sinh viên trước các thách thức thực tiễn.

Không chỉ dừng ở lễ trao giải, không gian trưng bày đồ án tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám còn góp phần đưa kiến trúc sinh viên đến gần hơn với công chúng, biến Loa Thành thành một điểm hẹn thường niên để nhìn lại chất lượng đào tạo, phát hiện nhân tố trẻ và gợi mở những xu hướng thiết kế mới cho tương lai ngành kiến trúc, xây dựng Việt Nam.

5. Festival Kiến trúc sư trẻ toàn quốc lần thứ X tại Huế 2025 với chủ đề Hành trình Xanh

Diễn ra tại Huế từ ngày 26 đến 28.9.2025, Festival Kiến trúc sư trẻ toàn quốc lần thứ X thực sự trở thành ngày hội lớn của cộng đồng kiến trúc sư trẻ Việt Nam, với sự tham gia của hơn 1.000 kiến trúc sư đến từ khắp các tỉnh thành trên cả nước. Với lựa chọn thành phố Huế, đô thị di sản đang chuyển mình theo hướng xanh và bền vững làm điểm đến, festival năm nay mang chủ đề “Hành trình xanh”, gợi mở một tầm nhìn dài hơi về vai trò của kiến trúc sư trẻ trước những thách thức toàn cầu như biến đổi khí hậu, đô thị hóa và phát triển bền vững.

Trong suốt ba ngày diễn ra, Festival tổ chức chuỗi hoạt động đa dạng, kết hợp hài hòa giữa chuyên môn, trải nghiệm di sản và gắn kết cộng đồng: từ triển lãm kiến trúc, vật liệu xây dựng, tọa đàm “Sáng tạo xanh trong kỷ nguyên số” đến các hoạt động tham quan hệ thống di sản cố đô Huế, carnival đường phố, thể thao, nghệ thuật và đấu giá thiện nguyện vì cộng đồng. Đặc biệt, việc phát động Cuộc thi Ý tưởng thiết kế mẫu Nhà ở xã hội, hướng tới giải pháp bền vững ngay trong khuôn khổ lễ khai mạc đã cho thấy nỗ lực đưa tinh thần sáng tạo của kiến trúc sư trẻ gắn liền với các vấn đề xã hội cấp thiết.

6. Triển lãm VIBE 2025: Thảo luận về tương lai của không gian sống

Với chủ đề “Next in Space – Tương lai của không gian sống”, VIBE 2025 là bức tranh toàn cảnh về bước chuyển mình của ngành kiến trúc, nội thất, xây dựng Việt Nam trong giai đoạn đô thị hóa mới. Quy tụ 150 doanh nghiệp và hơn 550 gian hàng trên diện tích 15.000m², VIBE 2025 giới thiệu hàng ngàn giải pháp thiết kế, vật liệu và công nghệ thế hệ mới, phản ánh rõ xu hướng chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và lấy chất lượng sống làm trung tâm.

Điểm khác biệt của VIBE nằm ở cách triển lãm đặt thiết kế vào trung tâm chuỗi giá trị, thúc đẩy sự chuyển dịch từ gia công (OEM) sang thiết kế, phát triển sản phẩm (ODM), thông qua mô hình kết nối B2D2C giữa doanh nghiệp với nhà thiết kế và người tiêu dùng. Không gian trưng bày gây ấn tượng mạnh với các pavilion tái chế, vật liệu sinh thái, nội thất bản địa, cùng loạt giải pháp ứng dụng AI, AR/VR, dữ liệu số trong thiết kế và vận hành không gian sống.

Song song với trưng bày sản phẩm, VIBE 2025 còn được mở rộng là một chuỗi hoạt động giao lưu chuyên môn với chuỗi tọa đàm, hội thảo CPD tích điểm nghề nghiệp cho kiến trúc sư, workshop thủ công, kết nối doanh nghiệp và giải thưởng thiết kế dành cho thế hệ trẻ. Triển lãm khẳng định vai trò là nền tảng giao thoa giữa sáng tạo, công nghệ, thị trường, góp phần định hình tư duy sống xanh, thông minh và giàu bản sắc cho đô thị Việt trong tương lai gần.

7. Lễ trao Giải thưởng Kiến trúc Quốc gia 2024-2025: Vinh danh 53 công trình sáng tạo xuất sắc

Diễn ra tại Nhà hát Lớn Hà Nội vào tối 20.05.2025, Lễ trao Giải thưởng Kiến trúc Quốc gia lần thứ 16 không chỉ là sự kiện tôn vinh nghề nghiệp quy mô lớn nhất của ngành kiến trúc Việt Nam, mà còn mang ý nghĩa biểu tượng khi được tổ chức đúng dịp kỷ niệm 50 năm Ngày Thống nhất đất nước.

Kỳ giải năm nay ghi nhận 239 tác phẩm dự thi, con số cao nhất từ trước đến nay, trải rộng trên nhiều lĩnh vực từ kiến trúc công trình, quy hoạch đô thị, nội thất,  cảnh quan đến nghiên cứu, lý luận phê bình. Sau quá trình xét chọn nghiêm ngặt, 53 tác phẩm xuất sắc đã được vinh danh, phản ánh rõ nét diện mạo kiến trúc Việt Nam trong giai đoạn hội nhập mạnh mẽ nhưng vẫn kiên định với bản sắc văn hóa.

Điểm nhấn đặc biệt của mùa giải là Giải thưởng Lớn được trao cho công trình Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, tác phẩm hiếm hoi trong 10 năm qua đạt được sự đồng thuận gần như tuyệt đối của Hội đồng Giám khảo. Công trình được đánh giá cao ở khả năng dung hòa giữa ngôn ngữ kiến trúc hiện đại và chiều sâu lịch sử, văn hóa.

Bên cạnh các giải thưởng chuyên môn, kỳ giải 2024 – 2025 còn cho thấy những xu hướng nổi bật: kiến trúc xanh sinh thái, sự trở lại mạnh mẽ của các dự án bảo tồn di sản, tư duy thiết kế đặt con người và bối cảnh làm trung tâm, cùng nỗ lực khai thác chất liệu, tinh thần bản địa trong hình thức đương đại.

8. Hội thảo “Kiến trúc Việt Nam – 50 năm thống nhất đất nước”: Nhìn lại để hướng tới tương lai

Hội thảo “Kiến trúc Việt Nam – 50 năm thống nhất đất nước” diễn ra ngày 20.5.2025 tại Hà Nội là dấu mốc quan trọng nhìn lại chặng đường nửa thế kỷ phát triển của kiến trúc Việt Nam kể từ năm 1975. Sự kiện do Hội Kiến trúc sư Việt Nam tổ chức, nằm trong chuỗi hoạt động tổng kết 50 năm nền Văn học Nghệ thuật Việt Nam sau thống nhất đất nước.

Hội thảo quy tụ đông đảo đại diện các cơ quan Trung ương, lãnh đạo thành phố Hà Nội, các hội nghề nghiệp cùng nhiều thế hệ kiến trúc sư trên cả nước. Thông qua các tham luận và tọa đàm chuyên sâu, chương trình đã phác họa bức tranh toàn cảnh về những thành tựu, chuyển biến và tồn tại của kiến trúc Việt Nam trong suốt 50 năm, từ quy hoạch đô thị, sáng tác kiến trúc, bảo tồn di sản đến đào tạo và lý luận phê bình.

Nhiều ý kiến nhấn mạnh sự cần thiết của việc cân bằng giữa hiện đại và bản sắc, giữa phát triển đô thị và bảo vệ môi trường, đồng thời đề cao vai trò của kiến trúc sư trong bối cảnh biến đổi khí hậu, đô thị hóa và hội nhập quốc tế. Hội thảo cũng mở ra những định hướng quan trọng cho tương lai, hướng tới một nền kiến trúc Việt Nam bền vững, nhân văn và lấy con người làm trung tâm.

9. TOTO Architect Talk 2025: Học hỏi từ những không gian nhỏ và vinh danh tài năng kiến trúc trẻ

TOTO Architect Talk 2025 tiếp tục khẳng định vị thế là diễn đàn học thuật thường niên uy tín của ngành kiến trúc Việt Nam, nơi kết nối tư duy quốc tế với bối cảnh đô thị bản địa. Điểm nhấn của sự kiện năm nay là phần diễn thuyết của KTS Kumiko Inui (Nhật Bản) với triết lý “Learning from Little Spaces” – học hỏi từ những không gian nhỏ, đời thường nhưng giàu sức sống. Qua các dự án tiêu biểu, bà gợi mở cách kiến trúc có thể nuôi dưỡng sự gặp gỡ, gắn kết và tính nhân văn trong bối cảnh đô thị mật độ cao, đặc biệt phù hợp với cấu trúc ngõ hẻm, vỉa hè và không gian chuyển tiếp quen thuộc của các thành phố Việt Nam.

Song song với hoạt động học thuật, Cuộc thi thiết kế kiến trúc TOTO 2025 trở thành tâm điểm tôn vinh thế hệ kiến trúc sư trẻ, với gần 300 đồ án dự thi xoay quanh chủ đề “Không gian cộng hữu – Sự chuyển tiếp của các hình thái sống”. Các phương án đoạt giải cho thấy xu hướng tiếp cận kiến trúc như một quá trình đồng kiến tạo, nhấn mạnh mối quan hệ cộng sinh giữa con người với không gian và văn hóa địa phương. Sự kiện khép lại bằng triển lãm mô hình của 10 đội xuất sắc, tạo nên không gian đối thoại sôi nổi giữa giới chuyên môn và thế hệ kiến trúc sư trẻ, đồng thời khẳng định cam kết dài hạn của TOTO trong việc đồng hành cùng kiến trúc bền vững và nhân văn tại Việt Nam.

10. Lễ trao giải Top 10 Awards 2024 & Khai mạc Triển lãm Top 10 Pavilion

Diễn ra ngày 19.04.2025 tại Vườn hoa Diên Hồng, Hoàn Kiếm, Hà Nội, lễ trao giải Top 10 Awards 2024 đánh dấu cột mốc 7 năm của một trong những giải thưởng uy tín nhất trong lĩnh vực kiến trúc, nội thất, công trình xanh tại Việt Nam. Sự kiện vinh danh 30 công trình xuất sắc ở ba hạng mục: Nhà ở, Nội thất và Công trình Xanh, phản ánh rõ nét tư duy thiết kế nhân văn, bản địa và bền vững của giới kiến trúc sư Việt đương đại.

Song hành với lễ trao giải là sự ra mắt Top 10 Pavilion 2024, một công trình triển lãm nghệ thuật công cộng được thiết kế từ vật liệu tái chế, giấy dó thủ công và kết cấu thép. Pavilion không chỉ trưng bày các công trình đoạt giải mà còn truyền tải mạnh mẽ thông điệp về tái sinh vật liệu, trách nhiệm môi trường và mối quan hệ hài hòa giữa con người, thiên nhiên và công nghệ.

Với không gian mở, miễn phí và chuỗi hoạt động cộng đồng đa dạng như talkshow, workshop, giao lưu cùng kiến trúc sư, Top 10 Pavilion 2024 đã đưa kiến trúc ra khỏi phạm vi chuyên môn, trở thành một trải nghiệm văn hóa, sáng tạo gần gũi với công chúng, khẳng định vai trò xã hội của thiết kế trong đời sống đô thị đương đại.

Nhìn lại 10 sự kiện nổi bật của năm 2025, có thể thấy kiến trúc Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ. Các vấn đề về sức khỏe đô thị, bền vững, đào tạo, nghiên cứu và vai trò xã hội của kiến trúc ngày càng được đặt ở vị trí trung tâm. Đây không chỉ là dấu hiệu của sự trưởng thành trong tư duy nghề nghiệp, mà còn là nền tảng cho những bước phát triển dài hạn trong tương lai.

Tổng hợp: Hoàng Anh