Bảo tàng nghệ thuật São Paulo, Brazil

Việc sáng tạo kiến trúc dựa trên cơ sở hình khối cơ bản là một quá trình sáng tác yêu cầu KTS phải có kiến thức sâu rộng về hình học, mỹ thuật và kỹ thuật. Bằng cách hiểu các nguyên tắc kết hợp khối hình và khả năng khai thác tối đa tiềm năng của từng loại hình, chi tiết nó thông qua các cấu tạo, tối ưu ở công năng, đẹp trong thẩm mỹ.

Vậy để hiểu hơn về tác phẩm kiến trúc, ta nên có góc nhìn từ hình khối cơ bản, đó là cách nhìn ngược chiều, đưa tác phẩm kiến trúc về với hình khối cơ bản, để hình dung cơ sở tổ hợp khối, khái quát ý đồ kết nối không gian và để thấu hiểu hơn những giá trị mà tác phẩm đó mang lại. Cách nhìn này giống như một phương pháp kiểm chứng trong sáng tác của KTS, khuyến khích tư duy từ cội nguồn không gian và sử dụng hình khối cơ bản trong kiến trúc như một lời khẳng định về sức mạnh từ sự đơn giản. Sự giản đơn ấy không chỉ tạo nên các kiệt tác kiến trúc mà còn truyền tải một thông điệp sâu sắc: Vẻ đẹp đích thực và sự sáng tạo không bao giờ bị giới hạn bởi hình thức, mà luôn khởi nguồn từ những điều cơ bản nhất.

Tòa nhà Dolphin Plaza, Hà Nội

Nhìn chung, việc tiếp cận sáng tác kiến trúc từ góc nhìn của hình khối cơ bản không chỉ là một phương pháp luận mà còn là một tuyên ngôn về tính thuần khiết và chân thực trong thiết kế kiến trúc, bắt nguồn từ những hình khối đơn giản nhất, các KTS đã tạo nên những không gian và hình thái kiến trúc có sức mạnh vượt thời gian, những tác phẩm làm lên tên tuổi của tác giả. Theo đó, phương pháp này giúp người thiết kế có định hướng về sự tiết chế, về việc tối giản hóa ý tưởng để đạt được sự rõ ràng và biểu cảm tối đa. Hình cơ sở không có giới hạn sáng tạo khối, ngược lại, chúng trở thành ngôn ngữ chung giúp tăng tính hiệu quả trong tư duy sáng tạo kiến trúc, giúp các KTS có nhiều các công trình hiệu quả trong sử dụng, hấp dẫn hơn trong thẩm mỹ, phù hợp cảnh quan và bảo vệ môi trường.

Do đó, bất kể ngày nay sự phát triển của công nghệ và xu hướng thiết kế phức tạp, việc hiểu rõ và nắm vững giá trị quan trọng của khối cơ sở, là nền tảng vững chắc cho mọi KTS trên con đường sáng tạo. Đây chính là cội nguồn, là chìa khóa để các KTS sáng tạo nên những công trình trường tồn và qua năm tháng trở thành dấu mốc lịch sử.

ThS.KTS Bùi Chí Luyện*
*Bộ môn Cơ sở kiến trúc – Trường ĐH Kiến trúc Hà Nội
(Theo Tạp chí Kiến trúc)

Tài liệu tham khảo:
– Oscar Niemeyer của Philip Jodidio NXB Taschen 2013;
– For Everyone a Garden của Moshe Safdie Nhà xuất bản M.I.T 1974;
– “Phân tích phương pháp tạo hình qua hình vẽ những tác phẩm kiến trúc nổi tiếng của các kiến trúc sư lớn thế giới” – Bản dịch của V.H. Nguyễn Ngọc Giả, Võ Đình Diệp, NXB Xây Dựng 2019;
– “Kiến trúc, hình thể, không gian và trật tự của Francis D. K. Ching” – Biên dịch Phạm Thanh Thuận, NXB Thống Kê 2003;
– Một số hình ảnh từ nguồn Google Image;